EU-btw en OSS: wat de winkel technisch moet ondersteunen
De drempel van 10.000 euro, btw-tarieven per land, btw per regel, VIES-controle voor b2b, IOSS en de vergelijking met de kwartaalopgave.
Wie aan consumenten in de EU verkoopt, loopt vroeg of laat tegen een probleem aan dat technisch onschuldig lijkt en boekhoudkundig duur wordt: de bestellingen lopen, het geld komt binnen, maar bij de kwartaalopgave staan de btw-bedragen niet in de vorm die voor OSS nodig is.
Dit artikel beschrijft wat de winkel technisch moet kunnen. Fiscale beoordelingen horen bij de accountant – hier gaat het om de systeemkant.
De drempel van 10.000 euro
Voor grensoverschrijdende b2c-omzet binnen de EU geldt: zodra de som 10.000 euro per jaar overschrijdt, moet het btw-tarief van het land van de klant worden toegepast, niet dat van het eigen vestigingsland.
Voor verzenders van buiten de EU geldt een andere regel: bij zendingen onder 150 euro wordt de invoer-btw bij de verkoop geheven en via IOSS afgedragen. Boven 150 euro vindt heffing bij de douaneafhandeling plaats en betaalt de ontvanger.
Deze twee gevallen stellen heel verschillende eisen aan de winkel. Wie ze verwisselt, configureert langs het eigenlijke probleem heen.
Vier eisen aan de winkel
1. Btw-tarieven per land, niet per valuta
Twee klanten betalen beide in euro, de een zit in Duitsland (19 %), de ander in Nederland (21 %). Een btw-tarief per valuta is voor ten minste een van beiden onjuist.
Controle: twee testbestellingen aanmaken, leveradres eenmaal Duitsland, eenmaal Nederland. De btw-bedragen in de checkout moeten verschillen.
2. Btw-tarief en btw-bedrag per regel opslaan
Dit is de basis van elke OSS-opgave. Een totaal btw-bedrag per bestelling volstaat niet zodra een bestelling regels met verschillende tarieven bevat.
Praktisch probleem: als alleen de som is opgeslagen, moet bij de opgave handmatig worden nagerekend – en juist daar ontstaan fouten.
3. Bruto prijzen voor consumenten
Klanten in de EU verwachten eindprijzen. Netto prijzen met btw-toeslag in de checkout verhogen het afhaakpercentage en zijn in veel situaties niet toegestaan.
4. Verleggingsregeling voor b2b
Zakelijke klanten met een geldig btw-nummer ontvangen een factuur zonder vermelde btw en dragen de btw zelf af. Daarvoor zijn twee dingen nodig: het btw-nummer op de factuur en een controle via VIES op het moment van bestellen.
Een controle op alleen de vorm is niet genoeg. Zonder VIES-aanvraag ontstaan onjuiste facturen die opnieuw moeten worden uitgereikt.
Verplichte gegevens op de factuur
- Eigen btw-nummer of IOSS-nummer
- Doorlopend factuurnummer
- Leverdatum
- Naam en adres van de klant
- Aantal en omschrijving van de prestatie
- Netto prijs en netto totaal
- Toegepast btw-tarief en btw-bedrag
- Vreemde valuta, indien van toepassing
Het meest ontbreekt in WooCommerce-winkels de btw per regel – bij gemengde winkelwagens is die verplicht.
Vier veelgemaakte fouten
1. Eerst omrekenen, dan btw berekenen
De btw wordt in de verkoopvaluta berekend en vermeld. Wie eerst naar de basisvaluta omrekent, veroorzaakt verschillen tussen factuur en opgave – klein, maar systematisch.
2. Afronding op het verkeerde niveau
Afronding per regel of per totaal levert verschillende centbedragen op. Leg één regel vast en pas die in de hele winkel consistent toe.
3. B2b-klanten worden belast
Direct gevolg van een ontbrekende VIES-controle. De factuur wordt betwist, opnieuw uitgereikt, en de inspanning is een veelvoud van de eenmalige configuratie.
4. Diensten behandeld als goederen
Montage, garantieverlenging en digitale extra’s kunnen onder andere regels vallen. De vereenvoudiging “alles is een goed” valt bij kleine aantallen niet op en wordt met groei een systematische fout.
IOSS: ja of nee
Bij zendingen uit derde landen onder 150 euro betekent IOSS: btw wordt bij de checkout geheven, de klant betaalt bij levering niets na.
Zonder IOSS heft de bezorger btw plus kosten bij de ontvanger. Dat is de meest voorkomende oorzaak van weigeringen en klachten.
Voorwaarde voor IOSS: het IOSS-nummer en de juiste btw-bedragen moeten in de verzendgegevens worden overgenomen. Kloppen deze gegevens niet, dan wordt de zending behandeld als zonder IOSS – en betaalt de klant dubbel.
Minimale checklist
- Eigen positie ten opzichte van de drempel uitzoeken en weten wanneer die wordt overschreden
- B2c-bestellingen met het btw-tarief van het leverland
- Btw-tarief en bedrag per regel opgeslagen
- B2b-bestellingen met VIES-controle op het bestelmoment
- Factuurvelden volledig, inclusief btw per regel
- IOSS of niet-IOSS vastgelegd en in de verzendgegevens weergegeven
- Per kwartaal systeembedragen en opgave met elkaar vergelijken
Punt 7 is de enige maatregel die laat zien of de punten 1 tot en met 6 werkelijk werken. Zonder deze vergelijking weet niemand of de winkel en de opgave hetzelfde getal gebruiken.
Deze configuratie raakt prijsstelling, boekhouding en rapportage en moet vóór de livegang kloppen. Ze hoort bij dezelfde laag als valuta en verzending – in het kader van de WooCommerce-ontwikkeling voor exporteurs wordt dit doorgaans gezamenlijk ingericht.